دانشگاه خوارزمی روانشناسی شناختی 13 4 2026 07 26 Predicting Rumination Based on Cognitive and Cognitive-Emotional Processes: The Role of Cognitive Flexibility, Emotional Schemas, and Emotion Regulation Self-Efficacy among Female University Students پیش‌بینی نشخوار فکری بر اساس فرایندهای شناختی و شناختی-هیجانی: نقش انعطاف‌پذیری شناختی، طرحواره‌های هیجانی و خودکارآمدی تنظیم هیجانی در دانشجویان دختر 11583 FA مجتبی پورآقا سامره اسدی مجره Journal Article 2026 07 26 The present study aimed to predict rumination based on cognitive and cognitive-emotional processes, with particular emphasis on the roles of cognitive flexibility, emotional schemas, and emotional self-efficacy among female university students. This descriptive-correlational study employed a predictive research design. The statistical population consisted of all female students at the Rasht Branch of Islamic Azad University during the second semester of the 2024–2025 academic year, from whom 400 participants were selected through convenience sampling. Data were collected using the Leahy Emotional Schema Scale (LESS), the Cognitive Flexibility Inventory (CFI) developed by Dennis and Vander Wal, the Emotional Self-Efficacy Scale developed by Hosseinchari et al., and the Ruminative Responses Scale (RRS) developed by Nolen-Hoeksema and Morrow. Data analysis was conducted using Pearson's correlation coefficient and stepwise multiple regression analysis. The findings indicated a significant positive relationship between emotional schemas and rumination, whereas cognitive flexibility and emotional self-efficacy were significantly and negatively associated with rumination . Furthermore, the results of the stepwise regression analysis revealed that the components of control, guilt, perception of alternative options, simplification of emotions, blaming others, and lack of control jointly explained 61% of the variance in rumination. Among these variables, the control component, as a dimension of cognitive flexibility, emerged as the strongest predictor of rumination. Overall, the findings suggest that cognitive and cognitive-emotional processes play a fundamental role in explaining rumination, and that variables related to cognitive control, emotional processing, and emotional self-efficacy are among its most important predictors. Accordingly, enhancing cognitive flexibility, modifying maladaptive emotional schemas, and strengthening emotional self-efficacy may serve as key targets for cognitive and cognitive-behavioral interventions aimed at reducing rumination and promoting the mental health of university students. پژوهش حاضر با هدف پیش‌بینی نشخوار فکری بر اساس فرایندهای شناختی و شناختی-هیجانی، با تأکید بر نقش انعطاف‌پذیری شناختی، طرحواره‌های هیجانی و خودکارآمدی تنظیم هیجانی در دانشجویان دختر انجام شد. این پژوهش از نوع توصیفی-همبستگی با طرح پیش‌بین بود. جامعه آماری شامل تمامی دانشجویان دختر دانشگاه آزاد اسلامی واحد رشت در نیمسال دوم سال تحصیلی ۱۴۰۳–۱۴۰۴ بود که از میان آنان، ۴۰۰ نفر به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از مقیاس طرحواره‌های هیجانی لیهی، پرسشنامه انعطاف‌پذیری شناختی دنیس و وندر وال، مقیاس خودکارآمدی تنظیم هیجانی حسین‌چاری و همکاران و پرسشنامه نشخوار فکری نولن-هوکسما و مارو گردآوری شد. تحلیل داده‌ها با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون چندگانه گام‌به‌گام انجام گرفت. یافته‌ها نشان داد بین طرحواره‌های هیجانی و نشخوار فکری رابطه مثبت و معنادار و بین انعطاف‌پذیری شناختی و خودکارآمدی تنظیم هیجانی با نشخوار فکری رابطه منفی و معنادار وجود دارد . همچنین، نتایج رگرسیون گام‌به‌گام نشان داد مؤلفه‌های کنترل، احساس گناه، ادراک گزینه‌های جایگزین، ساده‌انگاری هیجان‌ها، سرزنش دیگران و فقدان کنترل، در مجموع ۶۱ درصد از واریانس نشخوار فکری را تبیین می‌کنند و مؤلفه کنترل، به‌عنوان یکی از ابعاد انعطاف‌پذیری شناختی، قوی‌ترین پیش‌بین نشخوار فکری بود. در مجموع، یافته‌ها نشان می‌دهد که فرایندهای شناختی و شناختی-هیجانی در تبیین نشخوار فکری نقش اساسی دارند و متغیرهای مرتبط با کنترل شناختی، پردازش هیجان و خودکارآمدی تنظیم هیجانی از مهم‌ترین پیش‌بین‌های این فرایند محسوب می‌شوند. بر این اساس، تقویت انعطاف‌پذیری شناختی، اصلاح طرحواره‌های هیجانی ناکارآمد و ارتقای خودکارآمدی تنظیم هیجانی می‌تواند به‌عنوان محور مداخلات شناختی و شناختی-رفتاری در کاهش نشخوار فکری و ارتقای سلامت روان دانشجویان مورد توجه قرار گیرد.

https://jcp.khu.ac.ir/article_11583_1fa93a4060e2f6c604a3f5173e19d227.pdf

دانشگاه خوارزمی روانشناسی شناختی 13 4 2026 07 26 The Mediating Role of Alexithymia in the Relationship between Metacognitive Beliefs and Social Anxiety in Female University Students نقش میانجی ناگویی هیجانی در رابطه بین باورهای فراشناختی با اضطراب اجتماعی در دانشجویان زن 11585 FA آفاق جعفری روح الله حدادی سعیده زمردی Journal Article 2026 07 26 Social anxiety is one of the most prevalent psychological problems during young adulthood, particularly among university students, and may adversely affect academic performance, interpersonal relationships, and mental health. The present study aimed to investigate the mediating role of alexithymia in the relationship between metacognitive beliefs and social anxiety among female university students. This descriptive correlational study was conducted on 384 female students enrolled at the Tehran West Branch of Islamic Azad University during the spring semester of 2025, who were selected using convenience sampling. Data were collected using the Short Form of the Metacognitions Questionnaire (MCQ-30), the Toronto Alexithymia Scale (TAS-20), and the Social Phobia Inventory (SPIN). Data were analyzed using Pearson’s correlation coefficient and structural equation modeling (SEM). The findings indicated that metacognitive beliefs were positively and significantly associated with both alexithymia and social anxiety. Furthermore, alexithymia was positively associated with social anxiety. The indirect effect of metacognitive beliefs on social anxiety through alexithymia was also significant, indicating the partial mediating role of alexithymia in this relationship. Overall, the findings suggest that maladaptive metacognitive beliefs contribute to increased social anxiety both directly and indirectly through greater difficulties in identifying and describing emotions. These results highlight the importance of addressing metacognitive beliefs and emotional processing deficits in the development of preventive and therapeutic interventions aimed at reducing social anxiety among female university students. اضطراب اجتماعی یکی از شایع‌ترین مشکلات روان‌شناختی در دوره جوانی، به‌ویژه در میان دانشجویان، است که می‌تواند پیامدهای نامطلوبی بر عملکرد تحصیلی، روابط بین‌فردی و سلامت روان داشته باشد. پژوهش حاضر با هدف تعیین نقش میانجی ناگویی هیجانی در رابطه بین باورهای فراشناختی و اضطراب اجتماعی در دانشجویان زن انجام شد. این پژوهش از نوع توصیفی ـ همبستگی بود. جامعه آماری شامل تمامی دانشجویان زن دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران غرب در بهار ۱۴۰۴ بود که از میان آن‌ها ۳۸۴ نفر به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از فرم کوتاه پرسشنامه باورهای فراشناختی، مقیاس ناگویی هیجانی تورنتو و پرسشنامه اضطراب اجتماعی گردآوری و با بهره‌گیری از ضریب همبستگی پیرسون و مدل‌یابی معادلات ساختاری تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد باورهای فراشناختی با ناگویی هیجانی و اضطراب اجتماعی رابطه مثبت و معناداری دارند و ناگویی هیجانی نیز به طور معناداری اضطراب اجتماعی را پیش‌بینی می‌کند. همچنین، اثر غیرمستقیم باورهای فراشناختی بر اضطراب اجتماعی از طریق ناگویی هیجانی معنادار بود که بیانگر نقش میانجی جزئی ناگویی هیجانی در این رابطه است. به طور کلی، نتایج نشان می‌دهد باورهای فراشناختی علاوه بر اثر مستقیم، از طریق افزایش دشواری در شناسایی و توصیف هیجان‌ها نیز به تشدید اضطراب اجتماعی منجر می‌شوند. این یافته‌ها بر اهمیت توجه هم‌زمان به اصلاح باورهای فراشناختی و ارتقای مهارت‌های پردازش هیجانی در طراحی مداخلات پیشگیرانه و درمانی برای کاهش اضطراب اجتماعی در دانشجویان تأکید دارد.

https://jcp.khu.ac.ir/article_11585_fdf2aade29d18910051a6c76ae661860.pdf

دانشگاه خوارزمی روانشناسی شناختی 13 4 2026 07 26 Comparison of the effectiveness of schema therapy and transdiagnostic therapy on cognitive emotion regulation in adolescent boys with obsessive-compulsive disorder مقایسه اثربخشی طرحواره درمانی و درمان فراتشخیصی بر تنظیم شناختی هیجان پسران نوجوان مبتلا به اختلال وسواس فکری عملی 11586 FA الهام اسودی افسانه خواجوند خوشلی سمانه فرنیا الناز پوراحمدی Journal Article 2026 07 26 The present study aimed to compare the effectiveness of Schema Therapy and Transdiagnostic Treatment on cognitive emotion regulation among adolescent boys with Obsessive-Compulsive Disorder (OCD). This study employed a quasi-experimental design with a pretest–posttest, control group, and three-month follow-up. The statistical population consisted of 14- to 16-year-old adolescent boys diagnosed with OCD who were referred to psychological counseling centers and clinics (Rasta and Bavar) in Sari, Iran, during 2024–2025. From this population, 45 participants were selected using purposive sampling and were randomly assigned to three groups of 15 participants each. Data were collected using the Cognitive Emotion Regulation Questionnaire (CERQ) developed by Garnefski et al. (2006) and the Yale–Brown Obsessive-Compulsive Scale (Y-BOCS) developed by Goodman et al. (1989). The first experimental group received Young’s Schema Therapy protocol (2006), whereas the second experimental group underwent Barlow et al.’s Unified Transdiagnostic Treatment protocol (2011). Data were analyzed using repeated-measures analysis of variance (RM-ANOVA). The findings indicated a significant difference between the Schema Therapy and Transdiagnostic Treatment groups in cognitive emotion regulation scores (p < .05), with Schema Therapy producing greater improvements in cognitive emotion regulation. Furthermore, the absence of significant differences between the posttest and follow-up assessments demonstrated the stability and maintenance of the treatment effects over time. Overall, the findings suggest that although both therapeutic approaches are effective in improving the psychological functioning of adolescent boys with OCD, Schema Therapy yields substantially greater improvements in cognitive emotion regulation than Transdiagnostic Treatment. این پژوهش با هدف مقایسه اثربخشی طرحواره‌درمانی و درمان فراتشخیصی بر تنظیم شناختی هیجان پسران نوجوان مبتلا به اختلال وسواس فکری-عملی اجرا شد. روش این پژوهش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون همراه با گروه کنترل و پیگیری سه‌ماهه بود که در آن جامعه‌ی آماری این پژوهش را نوجوانان پسر 14 تا 16 ساله مبتلا به اختلال وسواس فکری عملی مراجعه کننده به مراکز و کلینیک‌های روانشناسی شهر ساری(رستا، باور) در بازه زمانی 04-1403 تشکیل می‌دهند. از میان این جامعه، ۴۵ پسر نوجوان به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و به‌صورت تصادفی ساده در سه گروه ۱۵ نفره جای‌گماری شدند و داده‌های پژوهش با استفاده از پرسشنامه تنظیم شناختی هیجان گارنفسکی و همکاران (۲۰۰۶) و پرسشنامه وسواس فکری-عملی ییل-براون (۱۹۸۹) گردآوری شد؛ همچنین برای گروه‌ آزمایش اول پروتکل طرحواره‌درمانی یانگ (۲۰۰۶) و برای گروه آزمایش دوم پروتکل درمان فراتشخیصی بارلو و همکاران (۲۰۱۱) اجرا گردید. نتایج حاصل از تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر نشان داد که بین نمرات تنظیم شناختی هیجان در گروه طرحواره‌درمانی و گروه درمان فراتشخیصی تفاوت معنی‌داری وجود دارد (P < ۰,۰۵) و طرحواره‌درمانی سبب ایجاد تغییرات و بهبود بیشتری در تنظیم شناختی هیجان شده است، ضمن اینکه عدم تفاوت معنی‌دار میان مرحله پس‌آزمون و پیگیری از پایداری و ثبات این دستاوردهای درمانی حکایت داشت. در مجموع، یافته‌های این مطالعه نشان می‌دهد که اگرچه می‌توان از هر دو رویکرد درمانی مورد قیاس برای بهبود سلامت روان پسران نوجوان مبتلا به اختلال وسواس فکری-عملی بهره برد، اما طرحواره‌درمانی در مقایسه با درمان فراتشخیصی، تأثیرات به مراتب عمیق‌تر و چشمگیرتری بر ارتقای تنظیم شناختی هیجان آن‌ها دارد.

https://jcp.khu.ac.ir/article_11586_efb53b87d5f5286f29b7791ec36a34f8.pdf

دانشگاه خوارزمی روانشناسی شناختی 13 4 2026 07 26 Development of the relationship model of well-being, cognitive fusion and cognitive flexibility with the mediation of self-control in adolescents تدوین مدل رابطه بهباشی، همجوشی شناختی و انعطاف‌پذیری شناختی با میانجی‌گری خودکنترلی در نوجوانان 11587 FA مریم موگویی دانشگاه پیام نور مریم شاهنده دانشگاه پیام نور Journal Article 2026 07 26 Aim of the study was to develop a model of the relationship between wellbeing, cognitive fusion, and cognitive flexibility, with selfcontrol as a mediating variable. Research was correlational type, included 383 students selected through a multistage cluster sampling method. questionnaires were the Mindfulness Questionnaire, cognitive fusion, psychological flexibility, selfcontrol. The data were analyzed by Pearson correlation& structural equation modeling The findings indicated relationship between mental wellbeing and its dimensions, cognitive flexibility, mediated by selfcontrol. Mental wellbeing through selfcontrol is related to cognitive fusion, and selfcontrol acts as a full mediator. Emotional wellbeing has relationship with cognitive fusion, and selfcontrol plays a full mediating role between social wellbeing, psychological well-being, and cognitive fusion In conclusion, selfcontrol plays an important role in mental wellbeing, cognitive fusion, and cognitive flexibility among adolescents. Therefore, it is possible to support adolescents’ wellbeing, cognitive fusion, and cognitive flexibility through their selfcontrol هدف پژوهش تدوین مدل رابطه بهباشی، همجوشی شناختی، انعطاف‌پذیری شناختی با میانجی‌گری خودکنترلی در نوجوانان بود. پژوهش از نوع مطالعات همبستگی و جامعه آماری شامل دانش‌آموزان دختر دوره متوسطه اول در سال تحصیلی 1402-1403 شهر اصفهان بود که تعداد 383 دانش آموز به روش خوشه ای چند مرحله ای انتخاب شدند. به منظور جمع آوری داده ها، پرسشنامه‌های بهباشی ذهنی کی‌یز و ماگیارمو، همجوشی شناختی گیلاندرز، انعطاف‌پذیری روانشناختی بوند، خود کنترلی تانجی استفاده شد. داده‌ها با روش همبستگی پیرسون و مدل سازی معادلات ساختاری تحلیل شد. یافته‌ها نشان داد که بین بهباشی ذهنی و ابعاد بهباشی هیجانی، بهباشی روانشناختی، بهباشی اجتماعی با انعطاف‌پذیری شناختی از طریق خودکنترلی رابطه معنادار وجود دارد. بهباشی ذهنی از طریق خودکنترلی با همجوشی شناختی رابطه دارد و خودکنترلی یک متغیر میانجی کامل است. بهباشی هیجانی با همجوشی شناختی ارتباط مستقیم معنادار دارد، بین متغیر های بهباشی اجتماعی، بهباشی روانشناختی و همجوشی شناختی، خودکنترلی نقش میانجی کامل دارد. درنتیجه می توان گفت که خودکنترلی نقش بسیار مهم در بهباشی ذهنی، همجوشی شناختی و انعطاف‌پذیری شناختی نوجوانان دارد. بنابراین می توان در نوجوانان به بهباشی، همجوشی و انعطاف‌پذیری شناختی از طریق خودکنترلی آنها کمک کرد.

https://jcp.khu.ac.ir/article_11587_e9f85782949743dcc42079e629332b5f.pdf

دانشگاه خوارزمی روانشناسی شناختی 13 4 2026 07 26 The Effectiveness of Future Event Specificity Training on Reducing Hopelessness and Suicidal Ideation in Adolescents with Depressive Disorder اثر بخشی آموزش اختصاصی سازی رویداد آینده‌نگر بر کاهش ناامیدی و افکار خودکشی در نوجوانان مبتلا به اختلال افسردگی 11588 FA الهه بی غم لعل آبادی دانشگاه محقق اردبیلی نیلوفر میکائیلی دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران. اکبر عطادخت دانشگاه محقق اردبیلی سجاد بشرپور دانشگاه محقق اردبیلی پرویز مولوی دانشگاه علوم پزشکی اردبیل، اردبیل، ایران. Journal Article 2026 07 26 The present study aimed to examine the effectiveness of Future Event Specificity Training (FEST) in reducing hopelessness and suicidal ideation among adolescents with depressive disorder. This quasi‑experimental study employed a pretest–posttest design with a control group and a two‑month follow‑up. The statistical population consisted of middle and high school students in Kermanshah, Iran, during the 2023–2024 academic year who exhibited symptoms of depression and suicidal ideation. Following screening procedures and clinical interviews, 40 eligible participants were selected and randomly assigned to an experimental group (n = 20) and a control group (n = 20). The experimental group received six 90‑minute sessions of Future Event Specificity Training, while the control group received no intervention. Research instruments included the Hopelessness Scale for Children (HSC) and the Beck Scale for Suicidal Ideation (BSSI). Data were analyzed using mixed‑design repeated‑measures analysis of variance (ANOVA). The results indicated that Future Event Specificity Training significantly reduced hopelessness and suicidal ideation in the experimental group compared with the control group, and these effects remained stable at the two‑month follow‑up. The findings suggest that this brief cognitive intervention may be useful in therapeutic and preventive programs within psychological and educational settings. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی آموزش اختصاصی‌سازی رویداد آینده‌نگر در کاهش ناامیدی و افکار خودکشی در نوجوانان مبتلا به اختلال افسردگی انجام شد. این پژوهش از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون–پس‌آزمون همراه با گروه کنترل و پیگیری دوماهه بود. جامعه آماری شامل دانش‌آموزان دوره اول و دوم متوسطه شهر کرمانشاه در سال تحصیلی ۱۴۰۳–۱۴۰۲ بود که علائم افسردگی و افکار خودکشی داشتند. پس از انجام فرایند غربالگری و مصاحبه‌های بالینی، ۴۰ شرکت‌کننده واجد شرایط انتخاب و به‌طور تصادفی در دو گروه آزمایش (۲۰ نفر) و کنترل (۲۰ نفر) گمارده شدند. گروه آزمایش در شش جلسه ۹۰ دقیقه‌ای آموزش اختصاصی‌سازی رویداد آینده‌نگر شرکت کرد، در حالی‌که گروه کنترل هیچ مداخله‌ای دریافت نکرد. ابزارهای پژوهش شامل مقیاس ناامیدی کودکان (HSC) و مقیاس افکار خودکشی بک (BSSI) بود. داده‌ها با استفاده از تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر مختلط (ANOVA) تحلیل شدند. نتایج نشان داد آموزش اختصاصی‌سازی رویداد آینده‌نگر به‌طور معناداری ناامیدی و افکار خودکشی را در گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل کاهش داد و این اثرات در پیگیری دوماهه نیز پایدار باقی ماند. یافته‌ها نشان می‌دهد این مداخله شناختی کوتاه‌مدت می‌تواند در برنامه‌های درمانی و پیشگیرانه در مراکز روان‌شناختی و آموزشی کاربرد مؤثری داشته باشد.

https://jcp.khu.ac.ir/article_11588_1a5c761b6d0717285d1da5c527cd9726.pdf

دانشگاه خوارزمی روانشناسی شناختی 13 4 2026 07 26 The Effectiveness of Mindfulness Training on Perspective and Time Metaphorical Perception and Internet Addiction in University Students اثربخشی آموزش ذهن‌آگاهی بر چشم‌انداز زمان، ادراک استعاری زمان و اعتیاد به اینترنت در دانشجویان 11589 FA زهرا قلی‌زادگان دانشگاه پیام نور، واحد البرز. مریم طهرانی زاده گروه روانشناسی دانشگاه پیام نور، ایران. فاطمه رئیسی Journal Article 2026 07 26 The aim of this study was to investigate the effectiveness of mindfulness training on time perspective, time metaphorical perception, and Internet addiction. The study used a quasi-experimental pretest-posttest design with a control group. The statistical population included all students of Payam Noor University- Alborz Province (Karaj branch), in 2025. In this study, 50 students from Karaj branch, were selected through convenience sampling, and randomly assigned to two experimental groups (25 people) and control group (25 people). Research tools included Zimbardo and Boyd's Time Perspective Inventory, Raiisi and the Moghadasins' Time Metaphorical Perception Questionnaire, and Young's Internet Addiction Questionnaire. The mindfulness training protocol was implemented on the experimental group in eight 90-minute sessions, and the control group did not receive any intervention. The results of mixed analysis of variance showed that mindfulness training had effects on the means of time perspective, time metaphorical perception, and Internet addiction in the experimental group during the time (P<0.01). It seems that the use of mindfulness-based educational interventions can be an effective solution for managing and viewing time and solving Internet addiction problems in university students. هدف این پژوهش بررسی اثربخشی آموزش ذهن‌اگاهی بر چشم‌انداز زمان و ادراک استعاری زمان و اعتیاد به اینترنت بود. روش مطالعه، نیمه‌آزمایشی از نوع پیش‌آزمون- پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل کلیه دانشجویان دانشگاه پیام نور- استان البرز در سال 1404 بود. در این مطالعه، 50 دانشجو به‌صورت داوطلبانه انتخاب و در دو گروه آزمایشی (25 نفر) و کنترل (25 نفر) واگذاری تصادفی شدند. ابزارهای پژوهش شامل؛ سیاهه‌ چشم‌انداز زمان زیمباردو و بوید، پرسشنامه‌های ادراک استعاری زمان رئیسی و مقدسین، و اعتیاد به اینترنت یانگ بود. پروتکل آموزش ذهن‌آگاهی بر روی گروه آزمایش در هشت جلسه 90 دقیقه‌ای اجرا شد و گروه کنترل هیچ‌نوع مداخله‌ای دریافت نکرد. نتایج تحلیل کوواریانس مکرر نشان داد؛ آموزش ذهن‌آگاهی بر میانگین‌های چشم‌انداز زمان و ادراک استعاری زمان و اعتیاد به اینترنت در گروه آزمایشی دارای اثر ماندگار است. به‌نظر می‌رسد که استفاده از مداخلات آموزشی مبتنی بر ذهن‌آگاهی می‌توانند به عنوان راه حلی مؤثر برای مدیریت و دیدگاه نسبت به زمان و حل مشکلات اعتیاد به اینترنت در دانشجویان باشد.

https://jcp.khu.ac.ir/article_11589_b30958093daeed059670b35173654dc9.pdf

دانشگاه خوارزمی روانشناسی شناختی 13 4 2026 07 26 Comparing the effectiveness of mentalizing, positive thinking, and interpersonal problem solving therapies on social problem solving in adolescents at risk for anxiety هم سنجی اثربخشی درمان‌های ذهنی سازی، مثبت‌نگر، و حل مسئله بین‌فردی بر حل مسئله اجتماعی در نوجوانان در معرض خطر اضطراب 11591 FA محمدرضا رسولی تبار دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمانشاه کیوان کاکابرایی دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمانشاه کریم افشارنیا دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمانشاه Journal Article 2026 07 26 The aim of the present study was to compare the effectiveness of mentalization, positive thinking, and interpersonal problem-solving therapies on social problem solving in adolescents at risk of anxiety. This study was conducted with a quasi-experimental design and a pre-test, post-test, and two-month follow-up with a control group. The statistical population included all adolescents at risk of anxiety who referred to counseling and psychotherapy centers in Kermanshah in 1403. The study sample included 80 eligible volunteers (based on inclusion and exclusion criteria) who were selected by convenience sampling and randomly assigned to four groups: mentalization therapy (20 people), positive thinking therapy (20 people), interpersonal problem-solving therapy (20 people), and control group (20 people). The research instruments included the Beck Anxiety Inventory (1988) and the Social Problem-Solving Inventory by D'Zurilla et al. (2002). The data were analyzed using repeated-measures analysis of variance in SPSS version 26. The findings showed that there was a significant difference between the three therapeutic interventions in terms of their effects on social problem solving in adolescents at risk of anxiety. Also, interpersonal problem-solving therapy was more effective in improving social problem solving compared to mentalization and positive therapies. Based on the results, interpersonal problem-solving therapy can be used as an effective intervention to improve the social problem-solving ability of adolescents at risk of anxiety and help improve the mental health of this group by increasing psychological adjustment and improving the way they deal with life challenges. Therefore, it is recommended to consider using this therapeutic approach in preventive programs and mental health interventions for adolescents. هدف پژوهش حاضر، مقایسه اثربخشی درمان‌های ذهنی‌سازی، مثبت‌نگر و حل مسئله بین‌فردی بر حل مسئله اجتماعی در نوجوانان در معرض خطر اضطراب بود. این پژوهش با روش نیمه‌آزمایشی و طرح پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری دوماهه با گروه گواه انجام شد. جامعه آماری شامل تمامی نوجوانان در معرض خطر اضطراب مراجعه‌کننده به مراکز مشاوره و روان‌درمانی شهر کرمانشاه در سال 1403 بود. نمونه پژوهش شامل 80 نفر از داوطلبان واجد شرایط (بر اساس ملاک‌های ورود و خروج) بود که به شیوه در دسترس انتخاب و به‌صورت تصادفی در چهار گروه درمان ذهنی‌سازی (20 نفر)، درمان مثبت‌نگر (20 نفر)، درمان حل مسئله بین‌فردی (20 نفر) و گروه گواه (20 نفر) جایگزین شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه اضطراب بک (1988) و پرسشنامه حل مسئله اجتماعی دزوریلا و همکاران (2002) بود. داده‌ها با استفاده از تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر در نرم‌افزار SPSS نسخه 26 تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد بین سه مداخله درمانی از نظر تأثیر بر حل مسئله اجتماعی نوجوانان در معرض خطر اضطراب تفاوت معناداری وجود دارد. همچنین، درمان حل مسئله بین‌فردی در مقایسه با درمان‌های ذهنی‌سازی و مثبت‌نگر اثربخشی بیشتری در بهبود حل مسئله اجتماعی نشان داد. بر اساس نتایج، درمان حل مسئله بین‌فردی می‌تواند به‌عنوان مداخله‌ای مؤثر در ارتقای توانایی حل مسئله اجتماعی نوجوانان در معرض خطر اضطراب مورد استفاده قرار گیرد و از طریق افزایش سازگاری روان‌شناختی و بهبود شیوه مواجهه با چالش‌های زندگی، به ارتقای سلامت روان این گروه کمک کند. ازاین‌رو، توجه به به‌کارگیری این رویکرد درمانی در برنامه‌های پیشگیرانه و مداخلات سلامت روان نوجوانان توصیه می‌شود.

https://jcp.khu.ac.ir/article_11591_6595f3201568e5db6f3cac0a73bff243.pdf