تاثیر توانبخشی ‌‌‌شناختی مبتنی بر‌‌ رایانه بر بهبود کارکردهای اجرایی دانش‌‌‌آموزان دارای اختلال نارسایی‌‌‌توجه/ بیش-فعالی

نویسندگان
معصومه سلطانی پور 1
اکرم پرند 1
پیمان حسنی ابهریان 1
سعید شریف یزدی 2
1 پژوهشکده علوم شناختی
2 موسسه اخلاق و تربیت
1052547/jcp.9.2.31
چکیده
کودکان دارای اختلال نارسایی­ توجه/ بیش­فعالی در کارکردهای­ اجرایی همچون انواع توجه، بازداری ­پاسخ و سرعت پاسخ­دهی با مشکلاتی مواجه هستند که به منظور بهبود آن به برنامه­های آموزشی و درمانی نیاز دارند. از میان روش‌هایی که بدین منظور طراحی شده­اند، توانبخشی­ شناختی روش نوینی است که اثربخشی آن در مطالعات مختلف بررسی شده است. هدف این مطالعه بررسی تاثیر توانبخشی شناختی مبتنی بر رایانه بر بهبود کارکردهای اجرایی دانش ­آموزان دارای اختلال نارسایی توجه/ بیش­ فعالی است. طرح پژوهش از نوع شبه ­آزمایشی با پیش ­آزمون- پس­ آزمون و گروه کنترل است. نمونه پژوهش شامل 30 دانش ­آموز دارای اختلال نارسایی توجه/ بیش ­فعالی بوده است که بصورت در­دسترس و بر اساس ملاک­ های ورود از بین مراجعه ­کنندگان به مراکز درمانی انتخاب شدند. از این تعداد 15 نفر در گروه آزمایشی و 15 نفر در گروه کنترل قرار گرفتند. گروه آزمایشی به مدت 15جلسه آموزش و توانبخشی­ شناختی مبتنی بر رایانه­ دریافت نمودند. ابزارهای پژوهش عبارتند­از: آزمون عملکرد پیوسته دیداری­– ­شنیداری(IVA)، آزمون هوش ماتریس ­های پیش­رونده ریون برای کودکان 5 تا 9 سال، پرسشنامه مقیاس رتبه­بندی سوانسون(SNAP-IV)، نرم افزار توانبخشی شناختی کاپیتان­لاگ. داده های به دست آمده با روش تحلیل کوواریانس مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج پژوهش نشان داد که توانبخشی شناختی به وسیله بازی رایانه ای موجب بهبودی کارکردهای اجرایی، متغیرهای بازداری پاسخ، توجه مداوم، توجه متمرکز و توجه انتخابی در کودکان مبتلا به اختلال نارسایی توجه/ بیش فعالی شده است. ولی در دو متغیر سرعت پاسخ­دهی و توجه تقسیم شده، تاثیر قابل ملاحظه ای نداشته است.
کلیدواژه‌ها
کارکردهای اجرایی
اختلال نارسایی توجه/ بیش‌‌‌فعالی
توانبخشی شناختی مبتنی بر رایانه

عنوان مقاله English

The effect of computer-assisted Cognitive Rehabilitation (CR) on improving of executive functions of students with attention deficit/hyperactivity disorder

نویسندگان English

masoumeh soltanipour 1
akram parand 1
Peyman hasani Abharian 1
saeed sharifyazdi 2
چکیده English

the children with attention deficit/hyperactivity disorder (ADHD) in executive functions such as kinds of attention, response inhibition and response rate cope with problems which need therapeutic and educational plans to improve. From this kind of methods, cognitive rehabilitation is a new approach, which its effectiveness has studied in various cases. The aim of this study is to find out the effect of Computer- assisted cognitive rehabilitation on improving of executive function of students with attention deficit/hyperactivity disorder. This study is a kind of quasi-experimental design with pre-test / post-test and control groups. 30 students come down with attention deficit/hyperactivity disorder (ADHD) selected by the available sampling method and base on criteria for entering of referrals to medical centers. 15 students were in experimental groups and others in control group. Experimental group have received training and computer-assisted Cognitive Rehabilitation for 15 Sessions. the integrated visual and auditory (IVA) continuous performance test, raven's progressive matrices test for children 5 to 9 years, SNAP-IV rating scale the Swanson questionnaire and Captain's­Log Cognitive Rehabilitation software. Data has analyzed by analyze of covariance method. the results of this study revealed that improving executive functions, response inhibition variables, sustain attention, self-centered attention and selective attention were caused by Cognitive Rehabilitation by computer game (P=0.05). But, significant Improvement was not observed in two variables, response rate and divided attention. (P=0.05). Ognitive Rehabilitation by Captain's­Log computer game affected on improving of executive functions of students with attention deficit/hyperactivity disorder so if the children with disorder being train under Cognitive computer software, executive functions of them will improve on response inhibition components, self-centered attention, selective attention and sustain attention.

کلیدواژه‌ها English

Executive Functions
Attention deficit/hyperactivity disorder (ADHD)
computer-assisted Cognitive Rehabilitation
Abedi, A. Malakpoor, M. (1389). Investigation of efficacy of educational- psychologicial early interventions for improving executive functions and attention of children with neuropsychological learning disabilities. New Educational Approaches.5, 1, 11, 65-86.
Abdi, A. Arabani Dana, A. Hatami, J. Parand, A. (2013). The Effect of Cognitive Computer Games on Working Memory, Attention and Cognitive flexibility in Students with Attention Deficit/ Hyperactivity Disorder. Journal of Exceptional Children. 14(1).
American Psychiatric Association. Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders: Fifth Edition. President DiliP. Jeste, M.D (2013).
Barkley, R. A. (1998). Attention-deficit hyperactive disorder: A handbook for diagnosis and treatment (2nd Ed). New York: Guilford.
Bikic, A., Leckman, J.F., Lindschou, J., Christensen, T.O., Dalsgaard, S, (2015).Cognitive Computer Training in Children Wattention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) versus no Intervention: Study Protocol for a Randomized Controlled Trial,http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/.
Cameron, M.I., Robinson, V.M. (1980) “Effects of Cognitive Training on Academic and On-Task Behavior of Hyperactive Children.” Journal of Abnormal Child Psychology. Sep; 8(3): 405-19.
Hall, C.W., Kataria, S., (1992) “Effects of Two Treatment Techniques on Delay and Vigilance Tasks with Attention Deficit Hyperactive Disorder (ADHD)
Klingberg, T., Forssberg, H., Westerberg, H., (2002) “Training of Working Memory in Children with ADHD.”Journal of Clinical and Experimental Neuropsychology. 2002 Sep; 24(6): 781-91.
Kotwal, D.B., Burns, W.J., & Montgomery, D.D. (1996), "Computer-assisted cognitive training for ADHD." Behavior Modification. 20. 85-96.
Lampit,A.,Ebster,C.,Velenzuela,M.,(2014),Multi–domain computerized cognitive training program improves performance of bookkeeping tasks : a matched sampling active- controlled trail˒ Frontiers In Psychology, voiume 5, Article 794.
Meltzer, L. (Ed.). (2007). Executive Function in Education: From Theory to Practice. New York: The Gilford Press.
PashaSharifi, h. (1386). Theory and application of intelligence and personality tests. Tehran. Sokhan.
Rabiner, D., Murray, D., Skinner, A. (2010), “A Randomized Trial of Two Promising Computer-Based Interventions for Children with Attention Difficulties.” Journal of Abnormal Child Psychology 38(1): 131-142.
Sohlberg, M.M., Mateer, A. (1989), Introduction to Cognitive Rehabilitation: Theory and Practice, Newyork, NY. USA, Guilford press.
Sohrabi, F. (2013). Effectiveness of Computer-Assisted Cognitive Remediation (CACR) and psycho stimulant drugs on clinical symptoms of children with Attention Deficit/Hyperactivity Disorder (ADHD). Contemporary psychology. 7(2), 51-60.
Tinius, T., &Tinius, K.A. (2000-2001)"Changes After EEG Biofeedback and Cognitive Retraining in Adults with Mild Traumatic Brain Injury and Attention Deficit Hyperactivity Disorder." Journal of Neurotherapy. 4(2)
Oryadi P, Hadianfard H, Ghasemi N.(2019) The Effectiveness of Cognitive Rehabilitation based on Computer Games on Executive Functions of Children with Attention Deficit / Hyperactivity Disorder.