بررسی ویژگی‌های روان‌سنجی سیاهه گرایش به تفکر انتقادی در بین دانشجویان دانشگاه‌های جامع شهر تهران

نویسندگان
1 پژوهشکده علوم شناختی
2 دانشگاه خوارزمی
3 دانشگاه شهید بهشتی
چکیده
هدف از پژوهش حاضر، بررسی ویژگی‌ها روان‌سنجی سیاهه گرایش به تفکر انتقادی (CTDI) بین یک نمونه بهنجار از دانشجویان ایرانی بود. پژوهش حاضر از نوع مطالعات همبستگی است. جامعه پژوهش شامل کلیه دانشجویان دانشگاه‌های جامع شهر تهران (دانشگاه شهید بهشتی، دانشگاه تهران و دانشگاه شاهد) بود که از این بین 330 نفر (175 زن، 155 مرد) از دانشجویان با روش نمونهگیری خوشه‌ای چند مرحله‌ای انتخاب شدند. در ابتدا پرسشنامه به روش ترجمه مضاعف ترجمه شد و توسط متخصصان تأیید شد. برای بررسی روایی سازهی پرسشنامه از روش تحلیل عاملی اکتشافی به روش تجزیه به مؤلفه‌های اصلی و نیز روش همسانی درونی (آلفای کرونباخ) استفاده گردید. برای بررسی روایی همگرا از ضرایب همبستگی آن با آزمون مهارت‌های تفکر انتقادی کالیفرنیا (CCTDI) استفاده گردید. همچنین به منظور بررسی پایایی این پرسشنامه از روش‌های بازآزمایی پس از دو هفته (40 N=) و ضریب آلفای کرونباخ استفاده شد. نتایج حاصل از تحلیل عاملی و چرخش واریماکس برای تعیین روایی سازه نشان داد که این سیاهه از سه عامل خلاقیت، پختگی و تعهد اشباع شده است. در روش همسانی درونی، آلفای کرونباخ برای هر کدام از خرده مقیاس‌ها مورد محاسبه قرار گرفت که نتایج برای خرده مقیاس خلاقیت (61/0 r=)، پختگی (38/0 r=) و تعهد (81/0r= ) را نشان داد که نشان دهنده همبستگی خرده‌مقیاس‌ها با هم و با کل مقیاس است (75/0 r=). در بررسی روایی همگرا با اجرای سیاهه گرایش به تفکر انتقادی و آزمون مهارت‌های تفکر انتقادی کالیفرنیا، همبستگی نمره کلی مهارت‌های تفکر انتقادی کالیفرنیا با عامل خلاقیت سیاهه معنادار نبود اما با عامل‌های تعهد و پختگی معنادار شد. نتایج حاصل از بررسی پایایی این مقیاس نیز ضریب همبستگی درونی برای عامل‌های خلاقیت (56/0) پختگی (37/0) و تعهد (68/0) نشان داد. با توجه به نتایج به دست آمده از این پژوهش، می‌توان از سیاهه گرایش به تفکر انتقادی در جهت دستیابی به اهداف پژوهشی و آموزشی در جامعه ایرانی استفاده کرد.


کلیدواژه‌ها

Bailin, S. (2002). Critical thinking and science education. Science & Education, 11(4), 361-375.
Dwyer, C. P., Hogan, M. J., & Stewart, I. (2014). An integrated critical thinking framework for the 21st century. Thinking Skills and Creativity, 12, 43-52.
Eichhorn, R. (2002). Developing thinking skills: critical thinking at the Army Management Staff College. Ft. Belvoir, VA.
Ennis, R. H. (1985). A Logical Basis for Measuring Critical Thinking Skills. Educational leadership, 43(2), 44-48.
Ennis,H.(2002).A, Super-Strealined conception of critical thinking.university of Illinois.in: http://www.critical thinking.net/ssConcCt. html.
Facion, P. A., Facion, N. C. (1993). The california critical thinking skills test: form A and Form B, Test Manual Millbrae. CA: California Academic Press. pp.1-30.
Facione, P. A. (1990). Critical Thinking: A Statement of Expert Consensus for Purposes of Educational Assessment and Instruction. Research Findings and Recommendations.
Facione, P. A. (2007). Critical thinking: What it is and why it counts. Insight Assessment, 2007, 1-23.
Facione, P. A., Facione, N. C., & Giancarlo, C. A.,(2001). California Critical Thinking Disposition Administrative and Policy Studies School of Education.Retrieved on Jan.14 2008 from http:// etd.library.
Ferret, S. (1997). What Is Critical Thinking ? Jownolof Startegies For Success, Critical Reading. Startegies, 21(50).
Gelerstein, D., del Río, R., Nussbaum, M., Chiuminatto, P., & López, X. (2016). Designing and implementing a test for measuring critical thinking in primary school. Thinking Skills and Creativity, 20, 40-49.
Gharib, Mitra. Rabian, Mostafa. Hajizade, Ebrahim. (2010). Critical thinking skills in first and last term students of Health Services Management. Iranian Journal of Education in Medical Sciences. 9(2), 125-135. [Persian]
Halpern, D. (2003). Thought and knowledge: An introduction to critical thinking (4th ed.). Mahwah, NJ: Lawrence Erlbaum Associates.
HeydarAli, Hooman. (2005). Statistical inference in behavioral research. Tehran. Samt. [Persian]
HeydarAli, Hooman. (2001). Scientific Method in Behavioral Sciences. Tehran. Parsa. [Persian]
Khalili, Hossein. Solymani, Mohsen. (2004). Reliability, validity and norm of California Critical Thinking Disposition Inventory. Journal of Babol Medical Sciences. 2, 84-90. [Persian]
Lai, E. R. (2011). Critical thinking: A literature review. Pearson's Research Reports,6,40-41.
Marques, J. F. (2012). Moving from Trance to Think: Why We Need to Polish Our Critical Thinking Skills?. International Journal of Leadership Studies7, 1, 87-95.
Marsha, L. (1996) Critical thinking as an educational outcome, An evaluation of current tools of measurement. Nurse Educator, 21(30), 22-26.
Nussbaum, M. C. (2011). Creating capabilities. Harvard University Press.
Page, Diana. (2007). Promotion critical- thinking skills by using negation Exercises. Journal of education for business, 82(5), 251-257.
Pishegar, Azar. (2004). Relationship between learning styles and critical thinking in Humanities and engineering students of Tehran universities. Master Thesis. Allame tabatabaei University. [Persian]
Ricketts, J. C. (2003). The efficacy of leadership development, critical thinking dispositions, and student academic performance on the critical thinking skills of selected youth leaders (Doctoral dissertation, University of Florida).
Riddell, T. (2007). Critical assumptions: Thinking critically about critical thinking. Journal of Nursing Education, 46(3). 110-115.
Santrock, J. W. (2010). Educational Psychology. Tata McGrAW-Hill Publishin Company Limited. New Delhi. pp:288-289
Shabani, Hasan. (2004). Advanced Teaching Method. Tehran. Samt. [Persian]
Smith-Stone, Marilyn. (1997). Critical thinking activates for nursing Philadelphia. Lippincott Williams & wikins press.
Sternberg, R. J. (2007). Critical Thinking in Psychology. Cambridge University Press.